هیچ راه فراری از گذر بی‌وقفه زمان وجود ندارد، اما افراد صد و ده ساله که تا ۱۱۰ سالگی عمر می‌کنند، توانایی عجیبی در به تعویق انداختن اتفاقات اجتناب‌ناپذیر دارند.

ارزیابی کامل سلامت یکی از مسن‌ترین افراد جهان، ماریا برانیاس، نشان می‌دهد که یکی از دلایلی که او تا ۱۱۷ سالگی عمر کرد، داشتن ژنومی فوق‌العاده جوان بود.

برخی از گونه‌های ژنتیکی نادر او با طول عمر، عملکرد سیستم ایمنی و قلب و مغز سالم مرتبط هستند.

دانشمندان در اسپانیا می‌گویند که اکنون از این یافته‌ها برای «ارائه نگاهی تازه به زیست‌شناسی پیری انسان، پیشنهاد نشانگرهای زیستی برای پیری سالم و استراتژی‌های بالقوه برای افزایش امید به زندگی» استفاده می‌کنند.

این نتایج بر اساس نمونه‌های خون، بزاق، ادرار و مدفوعی است که برانیاس قبل از مرگش در سال ۲۰۲۴، زمانی که مسن‌ترین فرد زنده جهان بود، داوطلبانه جمع‌آوری کرده بود.

طبق گفته تیمی به رهبری دانشمندان موسسه تحقیقات سرطان خون جوزپ کارراس در بارسلونا، برانیاس سلول‌هایی داشت که «احساس» یا «رفتار» آنها طوری بود که انگار بسیار جوان‌تر از سن تقویمی او بودند.

او بیش از 30 سال از میانگین امید به زندگی زنان در زادگاهش کاتالونیا پیشی گرفت.

دانشمندان می‌گویند برانیاس در دوران پیری خود از سلامت کلی خوبی برخوردار بود که با سلامت قلبی عروقی عالی و سطح بسیار پایین التهاب مشخص می‌شد.

با وجود سن بالا، سیستم ایمنی و میکروبیوم روده او هر دو نشانگرهایی داشتند که با گروه‌های بسیار جوان‌تر مطابقت داشت. او همچنین سطح بسیار پایینی از کلسترول «بد» و تری گلیسیرید و سطح بسیار بالایی از کلسترول «خوب» را نشان داد.

همه این عوامل ممکن است به توضیح سلامت عالی و طول عمر بسیار زیاد او کمک کنند.

محققان به رهبری متخصصان اپی‌ژنتیک، الوی سانتوس-پوخول و الکس نوگرا-کاستل، می‌نویسند: «طول عمر بسیار بالای انسان، که نمونه بارز آن افراد صد ساله هستند، در درک پیری یک تناقض ایجاد می‌کند: با وجود سن بالا، آنها سلامت نسبتاً خوبی را حفظ می‌کنند.»

برانیاس زندگی فعالی از نظر ذهنی، اجتماعی و جسمی داشت، اما از نظر ژنتیکی نیز خوش‌شانس بود.

در حالی که خوردن یک رژیم غذایی مدیترانه‌ای سرشار از ماست ممکن است در طول عمر او نقش داشته باشد، طول عمر بسیار زیاد احتمالاً تحت تأثیر طیف وسیعی از متغیرهای ژنتیکی و محیطی است.

جالب است که دانشمندان متوجه «فرسایش عظیم» در تلومرهای برانیاس – کلاهک‌های انتهای کروموزوم‌های او – شدند.

تلومرها از ماده ژنتیکی ما محافظت می‌کنند و تلومرهای کوتاه‌تر با خطر بالاتر مرگ مرتبط هستند. با این حال، مطالعات اخیر نشان می‌دهد که در میان قدیمی‌ترین افراد، تلومرها در واقع نشانگر زیستی مفیدی برای پیری نیستند.

در واقع، داشتن تلومرهای بسیار کوتاه ممکن است برای برانیاس یک مزیت محسوب می‌شد. نویسندگان می‌نویسند، از نظر فرضی، طول عمر کوتاه سلول‌های بدن او ممکن است مانع از تکثیر سرطان شده باشد.

نویسندگان این مطالعه می‌نویسند: «تصویری که از مطالعه ما به دست می‌آید، اگرچه فقط از این فرد استثنایی گرفته شده است، نشان می‌دهد که سن بسیار بالا و سلامت ضعیف ذاتاً با هم مرتبط نیستند.»

تحقیق روی تنها یک نفر، به ویژه فرد قابل توجهی مانند برانیاس، در آنچه می‌تواند برای بقیه ما آشکار کند، محدود است.

سانتوس-پوخول، نوگرا-کاستل و همکارانشان در اسپانیا اذعان دارند که برای تعمیم نتایجشان به گروه‌های بزرگ‌تری نیاز است.

اما مطالعات بزرگ‌تری که افراد با طول عمر فوق‌العاده زیاد را با همسالان کوتاه‌مدتشان مقایسه می‌کنند، نشانگرهای زیستی را نیز یافته‌اند که برخی از انسان‌ها را متمایز می‌کند، از جمله ویژگی‌های منحصر به فردی که ممکن است به آنها در مقاومت در برابر بیماری کمک کند.

صدساله‌ها سریع‌ترین رشد جمعیتی در جهان را دارند، اما تنها ۱ نفر از هر ۱۰۰۰ نفری که به ۱۰۰ سالگی می‌رسند، دهه آینده را می‌بینند.

آنچه برانیاس برای محققان فراهم کرده است، فرصتی نادر برای مطالعه مسیرهای احتمالی است که طول عمر بالای انسان را ممکن می‌سازد.

این تیم نتیجه می‌گیرد: “این یافته‌ها نگاه تازه‌ای به زیست‌شناسی پیری انسان ارائه می‌دهد و نشانگرهای زیستی برای پیری سالم و استراتژی‌های بالقوه برای افزایش امید به زندگی را پیشنهاد می‌دهد.”

لینک منبع